” फर्जंद ” कोंडाजीच्या झुंजीची गौरव गाथा

छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी स्वराज्यासाठी बांधलेल्या अनेक किल्यापैकी अत्यंत मजबूत असा ” पन्हाळा किल्ला ” या किल्ल्यावरून कोकणगोवाकर्नाटकमहाराष्ट्र यांच्यावर व्यवस्थित लक्ष ठेवायला मिळत असेशिवाजी महाराजांनी केलेल्या ऐतिहासिक अफजलखान च्या वधानंतर अवघ्या अठरा दिवसात पन्हाळा स्वराज्यात दाखल झाला होतापण पुढे सिद्धी जोहरच्या स्वारीच्या वेळी तो विजापूरकरांना परत करावा लागला होता ,, तेंव्हापासून १३ वर्षे पन्हाळा स्वराज्यात नव्हता… आता राज्याभिषेक जवळ आल्याने आणि पन्हाळा प्रांतात विजापूरकरांचा जुलूम वाढल्याने पन्हाळा जिंकणे महाराजांच्यासाठी महत्वाचे होतेपन्हाळा किल्ला घेण्याचे शिवाजी महाराजांचे स्वप्न होत पन्हाळा किल्ला हा कोंडाजी फर्जंद यांनी फक्त साठ निवडक मावळे घेऊन साडेतीन तासात किल्ला ताब्यात घेतलाकोंडाजी फर्जंद ची वीर गाथा सांगणारा चित्रपट ” फर्जंद ” लवकरच प्रेक्षकांच्या भेटीस येत आहे. 

लेखक दिगदर्शक दिग्पाल लांजेकर यांच्या बरोबर बातचीत केली त्यावेळी त्यांनी सांगितले महाराष्ट्राला इतिहासाची फार मोठी परंपरा आहेशिवरायांची प्रत्येक मोहीम हि योजनाबद्ध राहिलेली आहेपन्हाळा किल्याच्या परिसरात मोगल सरदारांनी खूप धुमाकूळ घातला होता आणि त्याचा बंदोबस्त महाराजांना करायचा होतापन्हाळा जिंकण्यासाठी सुरनीस अनाजीपंतांना मोहीम करण्यास सांगण्यात आले होते पण अनाजीपंतांनी जेंव्हा पाहणी केली त्यांना आढळले कि किल्याचा घेर आणि वरची शिबंदी खूप आहेयामुळे आपल्याला हा किल्ला जिंकणे अवधड होणार आहेअसे त्यांनी महाराजांना कळवले.

छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी पुन्हा एकदा पन्हाळा घ्यावा असे सुचवलेआता पन्हाळा कोण घेणार असा प्रस्ताव त्यांनी ठेवला त्यावेळी ” कोंडाजी ” नि हा ” पन्हाळा ” घेण्याचा विडा उचललाआणि तीनशे मावळ्यांच्या सह तो राजापूरला अनाजीपंत यांच्याकडे निघालाकोकणच्या मार्गाने हल्ला करून केला घेऊ असा विचार त्यांनी त्यावेळी केला होतापण आदल्यादिवशी त्यांनी विचार बदललात्यांनी एक योजना आखली आणि फक्त साठ निवडक मावळे घेऊन जायचे असे ठरवलेअमावास्येच्या दोन दिवस आधी तो पन्हाळा जवळ पोहोचलारात्रीच्या वेळी सर्व मावळे भराभर पन्हाळा कडा चढून किल्यावर पोहोचलेकोंडाजी फर्जंद यांनी मानसशास्त्राचा विचार करून गनिमी काव्याने किल्ला घ्यायचे ठरवले होतेकिल्यावर चढून आलेल्या प्रत्येक मावळ्यांच्याकडे कर्णे रणशिंगे होती त्यांनी ती चहुबाजूनी वाजवायला सुरवात केलीरात्रीची वेळ असल्याने किती सैन्य वर चढून आले हे खानाला कळेना,खानाला असे वाटले कि खूप मोठी फौज किल्ला चढून येत आहेरणशिंगे ऐकून विजापूरकरांच्या अनेक सैनिकांनी घाबरून खाली उडया टाकल्याविजापूरकरांच्याकडे असलेल्या एका कारकून सरदाराने एक हजार फौज घेऊन किल्ला सोडलातेथून त्याने पळ काढलाकोंडाजी फर्जंद यांनी सातशे गनीम मारले आणि तीनशे जणांना बंदिवान केलेकोंडाजी फर्जंद यांनी ताकदीचा वापर कमी करून युक्तीच्या मार्गाने पन्हाळा ताब्यात घेतलाकोंडाजी फर्जंद यांनी युद्धामध्ये असलेले चाणक्य नीतीचे जे पांच प्रकार आहेत त्याचा उपयोग केलाकिल्ला जिंकताना त्याने मानसशास्त्रीय वापरले.

दिग्पाल लांजेकर यांचा हा दिग्दर्शनाचा वैयक्तिक असा पहिला सिनेमा आहेत्याने यापूर्वी प्रायोगिक नाटकेव्यावसायिक नाटके सादर केली आहेततसेच प्रमुख सहाय्यक दिग्दर्शक म्हणून मृणाल कुलकर्णी यांच्या बरोबर काम केल होतेदिग्पाल यांना लहानपणापासून इतिहासाची प्रचंड आवड असून त्याने कथाकथन शाळा कॉलेज मधून केले आहेत्यांना गोष्ठ सांगता येते शिवाजी महाराजांची कथा मोठया पडद्यावर सांगायची अशी त्याची इच्छा होती त्यातूनच ” फर्जंद ” चित्रपट निर्माण झाला.

शिवाजी महाराज यांच्या बरोबर तानाजी मालुसरेबाजीप्रभू देशपांडेनेताजी पालकर असे अनेक योद्धे होतेत्याच बरोबर कोंडाजी फर्जंद हा देखील होतापण त्याची कथा खूप कमी जणांना माहित आहेत्याने पन्हाळा कसा घेतलात्याचा हा पराक्रम खूप मोठा आहेजगाच्या इतिहासात इतक्या कमी वेळात म्हणजे फक्त साडेतीन तासात अवघड असा पन्हाळा किल्ला फक्त साठ मावळ्यांच्या साथीने ताब्यात घेतलात्यात एक हि मावळा गमावला नाहीत्याची कि कथा लोकांना माहित व्हावी म्हणून हि कथा निवडलीतंजावरचे एकोजीराजे हे शिवाजी महाराज यांचे चुलत भाऊ त्यांच्या पदरी एक कवी होता त्याला सांगितले होते कि शिवाजी महाराज जे जे पराक्रम करतील तो सगळा लिहून काढायचा रोजच्या रोज रोजनिशी लिहायची त्यात त्याने ” पर्णाला पर्वत ग्रहण सम आख्यान ” ह्या पुस्तकात कोंडाजी फर्जंद यांची कथा लिहिलेली आहेत्याचा संदर्भ घेतला आहे..

चिन्मय मांडलेकर यांनी छत्रपती शिवाजी महाराज यांची भूमिका साकारलेली आहेमहाराज पन्हाळा गड घेण्याच्या विचारात असतांना त्याचवेळी बहिर्जी नाईक कोंडाजी ला घेऊन महाराजांच्या समोर येतातशिवाजी महाराज यांची मोठी व्यक्तिरेखा साकारायला मिळाली हे सर्वात मोठे समाधान आहेह्या सिनेमात दहा अकरा लढाया आहेतत्यामध्ये प्रत्येक लढाईची पद्धत वेगवेगळी आहेप्रत्येक मावळ्याकडे वेगवेगळे शस्त्र आहेशिवाजी महाराज यांच्या हातात दोन तलवारी आहेतदोन तलवारी घेऊन लढाई करण्याचे शिक्षण दीड महिना घेतलेमहाराज एकाच वेळेला आठ जणांशी लढाई करतात हा सीन आम्ही वन टेक मध्ये शूट केला.

या मध्ये चिन्मय मांडलेकरअंकित मोहनगणेश यादवप्रसाद ओकअजय पुरकरमृणाल कुलकर्णीमृणमयी देशपांडेप्रवीण तरडेनिखिल राऊतसमीर धर्माधिकारीआस्ताद काळेहरीश दुधाडेराहुल मेहेंदळेराजन भिसे,अंशुमन विचारेरोहन मंकणीनेहा जोशीसचिन देशपांडे प्रद्युमन शिंग असे कलाकार आहेत,

IMG_3471
दिग्पाल लांजेकर
CHINMAY MANDLEKAR
चिन्मय मांडलेकर

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

%d bloggers like this: